Image

Geslaagde experimenten gedragsbeïnvloeding studenten Bildung Academie

Op woensdag 22 juni 2016 presenteerden studenten van de Bildung Academie de resultaten van hun experimenten omtrent gedragsbeïnvloeding. Het programma 'Gedragsbeïnvloeding...een andere kijk op handhaving' van de gemeente Amsterdam schakelde Academie van de Stad in om studenten onderzoek en experimenten te laten doen op gebied van bijvoorbeeld afval en heling van fietsen.
Het project
Het programma 'gedragsbeïnvloeding...een andere kijk op handhaving' is sinds oktober 2015 gestart in opdracht van de burgemeester en wil op een andere manier overlastthema’s aanpakken. Door minder in te zetten op het afkeuren en/of beboeten van fout gedrag maar door ander en goed gedrag juist te stimuleren, hoopt de gemeente overlast voor te zijn en de leefbaarheid van de stad te verhogen. 

Het doel van dit project was het aanspreken van de intrinsieke motivatie van bewoners door in te spelen op gevoel van eigenaarschap. Om dit te bereiken hebben de studenten in groepen op vier verschillende thema's onderzoek gedaan en ideeën voor experimenten bedacht. In mei mochten twee van de vier groepen hun ideeën pitchen voor de burgemeester (lees hier). Hij was erg enthousiast en gaf een go voor het uitvoeren van deze experimenten. Op 22 juni presenteerden alle vier de groepen hun resultaten.

Groep 1: Hangjongeren IJburg
"Dit onderwerp was echt een feest om in te duiken", begint een van de jongens van de eerste groep enthousiast. "We zijn IJburg ingegaan en al snel werd duidelijk dat mensen elkaar niet veel spreken." Op basis van hun ervaringen in de wijk, besloot de groep het onderwerp breder te trekken: van hangjongeren naar sociale cohesie. "We hadden na een tijdje door dat de problematiek hier complex is", vertelt de andere presentator van deze groep. "Een oplossing als het plaatsen van klimrekken of een foodtruck vonden wij daarom niet toereikend." De studenten zochten naar een duurzame oplossing. Volgens hen zou het opzetten van een buurtcollectief een goede eerste stap zijn, omdat op die manier de buurt het heft in handen (terug) heeft. Zoiets opzetten is makkelijker gezegd dan gedaan, waardoor deze studenten helaas geen experiment konden uitvoeren. De inzichten waar deze groep mee komt zijn echter wel hele goede aanknopingspunten om dit probleem nog verder uit te diepen en aan te pakken!

Groep 2: Veiligheidservaring in het OV
Dan is het de beurt aan groep 2. Op basis van de Monitor Sociale Veiligheid Openbaar Vervoer, straatonderzoek, gesprekken en meeloopavonden met Handhaving bedachten deze studenten een drietal experimenten. "Wij richtten ons op metrostations, omdat uit ons onderzoek bleek dat het gevoel van onveiligheid daar het meest aan de orde is", vertelt een van hen. Het eerste idee betreft het opzetten van projecties van de buitenwereld in metrostations om de perrons minder verlaten te laten ogen. Het tweede idee is het coördineren van sociale interactie op perrons en het derde zijn de 'subway stories': verhalen van reizigers die te beluisteren zijn op stations en voor betrokkenheid moeten zorgen. "Deze ideeën sluiten iets te weinig aan bij de definitie van veiligheid en er zijn veel partijen bij betrokken", zegt een van de groepsleden, "maar waarborg onze ideeën, frisse blik en nieuwe inzichten!"

Groep 3: Afval
Als derde op het podium: Team Schoon. Deze studenten mochten hun bedachte experiment uitvoeren. "In de Pijp ondervinden bewoners veel hinder van afval, dus daar wilden wij ons experiment uitvoeren", vertelt een van de studenten. "Het probleem is niet zozeer dat afval op de onjuiste plek wordt gezet, maar dat mensen het op verkeerde tijdstippen aan de straat zetten". Zij legden de nadruk op het gewenste gedrag: een vlak van groene tape waarbinnen het vuilnis gezet moet worden betekent wel plaatsen, een vlak van rode tape betekent niet plaatsen. Ook deelden ze een flyer rond met daarin de elementen prompting (reden voor gewenst gedrag), het stimuleren van betrokkenheid en praktische informatie. Helaas was er op deze twee meetpunten geen significant verschil in vuilnis. Toch heeft deze groep iets heel moois bereikt. Een van de groepsleden vertelt: "we kregen ontelbaar veel reacties van bewoners over hoe blij ze waren met deze verandering!" Zo zei een van de bewoners het volgende:
"Er is nu een experiment van studenten en het werkt! Misschien is het voor jullie maar een experiment maar voor de bewoners is het een hele grote zege. Als deze studenten de nieuwe leiders van morgen zijn, dan geloof ik weer in de toekomst!"

Groep 4: Heling van fietsen
De laatste groep hield zich bezig met fietsheling. Zij organiseerden twee dagen waarop mensen hun fiets konden laten graveren en pimpen. In het filmpje hieronder wordt precies uitgelegd wat hun experiment inhield, hoe het is uitgevoerd en wat de doelen ervan waren. De resultaten zijn nu al veelbelovend, want iedereen die bij team Customize my Bike is geweest, is enthousiast. Dat blijkt ook uit de volgende reactie:
"Ik krijg alleen maar complimenten over mijn 'nieuwe' fiets. Doordat hij herkenbaar is ben ik ook een stuk minder bang dat hij gestolen wordt"
Uit vragenlijsten blijkt bovendien dat 81% beter voor zijn fiets te gaan zorgen na het customizen en 93% zegt dat het graveren ervoor zorg dat ze eerder aangifte zouden doen bij diefstal van hun fiets. 

Ervaringen
Alle aanwezigen van de gemeente, de Bildung Academie en Academie van de Stad zijn erg te spreken over het verloop en de resultaten van dit project. De studenten hadden de mogelijkheid echt iets bij te dragen aan hun eigen stad en de gemeente gaat naar huis met waardevolle adviezen én prachtige uitkomsten van de experimenten, waarvan enkele zullen worden voortgezet. "Jullie hebben echt heel goed werk geleverd", sluit Rienk Hoff, directeur van Handhaving & Toezicht de bijeenkomst af. "Bij een aantal dingen wilde ik dat ik het zelf had bedacht! Als een gat in de markt. Dan weet je dat het krachtig is. Er zat diepgang in de onderzoeken en experimenten en jullie hebben mij veel energie gegeven".

Lees hier de algemene beschrijving van dit project
 
Filmpje door Lisanne Hoogerwerf (lisannehoogerwerf.nl)