Image

Thee en Thema: Opleiding in the Spotlight

Joke Morshuis, docent van de lerarenopleiding Nederlands van de Hogeschool van Amsterdam, publiceerde op het intranet van de hogeschool een verslag van deelname aan Thee en Thema, een project van de Academie van de Stad.
Daarin beschrijft zij hoe haar studenten het project hebben beleefd en wat ze ervan hebben geleerd. Met toestemming nemen wij dit bericht hier over.

Studenten Nederlands van de Hogeschool van Amsterdam volgen in het tweede studiejaar het vak Nederlands als Tweede Taal. Na een theoretische eerste module volgt een praktijkonderdeel: werken aan je vakvaardigheden met tweedetaalsprekers. Het bekendste voorbeeld hiervan is het Mobiel Taaldorp: leerlingen die nieuw zijn in Nederland oefenen dialogen in een simulatie zoals een restaurant of een dokter. Een ander voorbeeldproject is Thee en Thema met de Academie van de Stad: gespreksgroepen met migrantenvrouwen in buurthuizen in Amsterdam-West.

Dit jaar hebben twaalf studenten van Nederlands als Tweede Taal (HvA) hun kennis ingezet om de mondelinge vaardigheden van migrantenvrouwen te stimuleren en te verbeteren. Dit deden zij in drie buurthuizen in Amsterdam-West, waar ze gespreksgroepen van migrantenvrouwen begeleidden. Thee en Thema wordt georganiseerd door de Academie van de Stad. Het is een project waarin studenten Nederlands themabijeenkomsten organiseren voor multiculturele vrouwengroepen. Tijdens deze bijeenkomsten ondersteunen en begeleiden zij de vrouwen in een interactieve dialoog over door de vrouwen zelf gekozen thema’s. De thema’s die de vrouwen kozen in samenwerking met de studenten Nederlands waren niet eenvoudig: opvoeden van pubers, trouwen, discriminatie en gezond eten. De vrouwen vinden het heel leuk om les te krijgen van studenten Nederlands.

In maart togen de twaalf studenten, steeds in duo’s, naar Amsterdam-West. Minke en Eveline ontdekken waar buurthuis Hebron ligt en vertellen:
“ ‘Pubers’ koos de groep als gespreksonderwerp. Maar al snel spraken we over discriminatie. Moesten we ingrijpen? Het bleek een onderwerp te zijn waarover de vrouwen graag wilden spreken. Minke en ik hebben het zo gelaten, het was ten slotte hun ochtend, af en toe hebben we hen licht gestuurd naar ons onderwerp van pubers. Hoe zou het voor pubers zijn om in deze sferen op te groeien? De vrouwen maakten de opmerking dat er zo veel nadruk lag op verschillen, ook dat wij dat doen. Toen bleek dat zelfs wij, terwijl we echt proberen op de overeenkomsten af te gaan, een gekleurd referentiekader hebben. Minke en ik komen uit West-Friesland waar weinig tot geen allochtonen zijn, ook onze stagescholen zijn wit. Dit hebben we de vrouwen dan ook uitgelegd en ze begrepen wel dat wij niet zoveel ervaring hebben met discriminatie.“

Vonden jullie het moeilijk om een gespreksgroep te leiden met tweedetaalsprekers? “Ja en nee. Het gesprek is positief afgesloten. Een van de vrouwen vertelde juist een heel positieve anekdote over haar omgang met Nederlanders. Het was goed om daar mee af te sluiten, de sfeer was meteen luchtig.” Ons eigen leermoment was om te zorgen dat we niet expliciet mee gingen doen in het gesprek, het is de bedoeling dat de vrouwen praten en dat wij het gesprek sturen. En het is ook niet erg als het onderwerp gaat afwijken van wat we afspraken! “

Roza en Suzanne werken met een groep vrouwen die het thema ‘gezond eten’ koos. De tafel ligt wel vol met koekjes, naast gezonde komkommerschijfjes. Roza en Suzanne vinden het lastig om hun docentrol in te nemen. Dit zijn volwassenen, echt iets anders dan werkplekleren met een klas leerlingen.

"In een kringgesprek hebben we met de vrouwen gesproken over gezond eten en bewegen. Net als vorige week waren veel dezelfde vrouwen aan het woord. We hebben geprobeerd om vragen te stellen waarbij alle vrouwen antwoord konden geven met ja en nee door hun vinger op te steken. Over de schijf van vijf hadden de vrouwen veel vragen en die hebben wij goed kunnen beantwoorden. Er was veel interactie en de vrouwen hadden veel te vertellen over het onderwerp. De vrouwen stelden meer vragen dan vorige week en dat vonden wij erg positief. We hebben de vrouwen ook de kans gegeven om samen over het onderwerp te praten en ideeën uit te wisselen. De vorige keer merkten we dat ze behoeften hebben om samen over het onderwerp te praten. We hebben ze ook meer tijd gegeven om samen te praten om het vervolgens klassikaal te bespreken”.

Bij gezond leven hoort ook bewegen. De studenten voegen ook bewegingen toe aan hun spreekvaardigheidles. “Een kleine aerobics”, legt Roza uit. “Niet iedereen deed mee en we zetten toch door. Uiteindelijk vond iedereen het leuk.”

Wat leert een student Nederlands nu van Thee en Thema?

Suzanne: “Wij hebben veel geleerd van de bijeenkomst. We merkten dat de vrouwen ons al kenden en dat het vertrouwd was om met ze te praten. De vrouwen waren wederom erg dankbaar. Wij hebben inzicht gekregen in de belevingswereld van de vrouwen. Het was interessant om ervaringen uit te wisselen. Ze willen heel veel graag goed doen, alleen weten ze soms niet hoe. De vrouwen hebben behoefte aan advies over bijvoorbeeld opvoeden, huiswerk en straf. Daarbij was het wel lastig dat de taal soms in de weg zat. Het viel op dat er vrouwen waren die al lang in Nederland wonen maar nauwelijks of geen Nederlands spraken. Dat was nieuw voor mij. Wij vonden het lastig dat de groep zo groot was en de niveauverschillen enorm waren. We hebben geleerd dat we de groep beter door elkaar konden neerzetten. Nu zaten de Marokkaanse vrouwen aan één kant en de Turkse vrouwen aan de andere kant. Als we de groep zelf hadden ingedeeld hadden we waarschijnlijk voorkomen dat er veel in de moedertaal werd gesproken.”

Roza: “Wij hebben veel interesse getoond in de vrouwen door te vragen naar hun gewoontes. De gesprekken waren daarom erg leuk en wij leerden zelf ook veel. De sfeer was net als vorige week erg positief. Er werd veel gelachen en de vrouwen vroegen veel aan ons en wij kregen de ruimte om advies en informatie te geven. Het was wel lastig om de groep soms tot orde te roepen. Het is een gezellige grote groep waar veel gekletst wordt. Wij vonden het moeilijk om streng op te treden zoals we op onze stage doen. We hadden dus iets strenger mogen zijn.“

Eveline: “Ons eigen leermoment was om te zorgen dat we niet expliciet mee gingen doen in het gesprek over discriminatie, het is de bedoeling dat de vrouwen praten en dat wij het gesprek sturen. En het is ook niet erg als het onderwerp gaat afwijken van wat we afspraken.“

Samenvattend: taalproductie leren stimuleren en werken aan sociale ontwikkeling in een Amsterdamse woonwijk gaan goed samen. Studenten en stadsbewoners leren van elkaar in dit project van de Academie van de Stad.